Detroit Comeback City
De autostad die ooit bijna 2 miljoen inwoners telde, raakte in verval en ging in 2013 zelfs failliet. Sindsdien werd herhaaldelijk gesproken over een mogelijke revival van ‘Detroit Comeback City’. Een échte comeback bleef telkens uit. Is het nu dan toch zo ver?
De bevolkingscijfers geven een indicatie van de teloorgang en mogelijke opleving van Detroit. Met een piek van 1,8 miljoen inwoners (1950) maakten de cijfers vanaf 1960 een vrije val, tot iets meer dan 600.000 (2022). De daling leek de afgelopen jaren af te vlakken en volgens recent onderzoek was er tussen juli 2022 en juli 2023 voor het eerst sinds 1957 sprake van bevolkingsgroei. Dat kan natuurlijk een incidentele opleving zijn geweest en er was kritiek op de manier van tellen. Maar het is een sterk signaal naar de buitenwereld.
Corktown
De ontwikkeling van Detroit is goed te zien op historische kaarten. We zoomen in op een wijk ten westen van Downtown Detroit. Corktown heeft Ierse roots vanwege de migratie tijdens de Great Famine in Ierland in 1840. Inmiddels herinnert alleen het grote aantal Ierse pubs nog aan deze episode. De wijk werd oorspronkelijk doorkruist door Michigan Avenue, een van de centrale assen vanuit het centrum. Hoewel deze weg er nog steeds doorheen loopt, wordt het beeld nu bepaald door de I-75, de snelweg die halverwege de 20e eeuw werd aangelegd. Deze splitste de wijk in North en South Corktown. Het zuidelijke deel is tegenwoordig een hippe plek met veel restaurants en barretjes. Het publiek bestaat grotendeels uit bewoners van de welvarende suburbs, op zo’n 20 minuten rijden. In North Corktown is de situatie anders. Hier springt vooral één gebouw in het oog. Hostel Detroit, waar ook jaarlijks een groep bachelor-studenten Sociale Geografie & Planologie uit Groningen verblijft tijdens een veldwerk – ooit uitgekozen als enige hostel in heel Detroit. Het gebouw, oorspronkelijk een banketbakkerij annex snoepwinkel, stamt uit 1914, werd in 2011 grondig opgeknapt en kreeg toen de huidige bestemming.
Hostel Detroit ligt te midden van lege, met gras begroeide kavels. Het is bijna niet voor te stellen dat dit ooit een bruisende wijk was, vol huizen, winkels, scholen en kerken. In de Detroit Public Library liggen atlassen vol historische kaarten die een beeld geven van het Detroit van meer dan honderd jaar geleden. Figuur 1 laat een deel van de kaart van North Corktown zien, uit de Baist’s Real Estate Atlas of Detroit van 1906. North Corktown stond vol met huizen van hout (geel) en enkele van steen (roze). Een van de weinige lege kavels op de kaart is Spruce Street 106, waar acht jaar later het gebouw van (het tegenwoordige) Hostel Detroit zou verrijzen (rood omcirkeld). De komst van de auto-industrie zou de stad nog verder doen groeien.
Figuur 1: Kaartfragment van North Corktown uit Bait’s Real Estate Atlas of Detroit (1906)
Figuur 2: Kaartfragment uit de survey van 1998
Van levendige wijk (1906) naar totale leegloop (1998)
Hoe anders ziet het eruit op de kaart uit de survey van 1998 (figuur 2). Daarop staan vrijwel geen huizen meer. Een van de weinige resterende gebouwen is het pand op de hoek van Spruce/Vermont, dat wij nu kennen als Hostel Detroit (rood omcirkeld). Het verval van Detroit, door onder andere het vertrek van de auto-industrie, leidde tot een enorme leegloop en leegstand. Dat is zelfs te zien op het kaartfragment in figuur 2. Tussen 1988 en 1998 is de kaart ‘bijgewerkt’ door een kruis te zetten door gebouwen die zijn gesloopt. In het kleine stukje dat hier is afgebeeld, zijn al negen huizen doorgekruist. Het zal geen verrassing zijn dat er in deze periode geen gebouwen zijn bijgekomen.
Toekomstperspectief
Inmiddels lijkt er weer toekomstperspectief te zijn. De afgelopen jaren zijn de ontwikkelingen snel gegaan. Zowel rondom Hostel Detroit als in andere wijken worden in rap tempo nieuwbouwwoningen neergezet. Opvallend detail: waar vroeger vrijstaande huizen stonden, worden nu voor een groot deel rijtjeswoningen gebouwd.
Naast nieuwbouw worden oude panden opgeknapt. In Geografie 2013-9 noemde Brian Doucet het oude treinstation Michigan Central Station nog hét voorbeeld van Ruin Porn. Deze voormalige bouwval is inmiddels helemaal gerenoveerd en huisvest nu de R&D-afdeling van autoconcern Ford. Door zulke impulsen lijkt de revival van Detroit dichtbij, maar het blijft onzeker of de veranderingen doorzetten. Misschien duurt het nog wel een jaar of tien voor we écht kunnen spreken van Detroit Comeback City.